PODATKI
PODATKI – są to przymusowe, bezzwrotne i nieodpłatne świadczenia na rzecz państwa.
1. Ze względu na sposób naliczania podatku wyróżniamy:
a. podatek liniowy – w danym państwie funkcjonuje jedna stawka podatkowa i obowiązuje ona wszystkie podmioty,
b. podatek progresywny – stosuje kilka stawek podatkowych, przy czym im wyższy dochód tym wyższa stawka podatkowa,
c. podatek regresywny – w miarę wzrostu dochodu stawki podatkowe maleją.
2. deficyt budżetowy jest formą redystrybucji dochodu. Można go finansować ze źródeł wewnętrznych (pożyczka: obligacje i bony skarbowe oraz emisja pieniądza przez bank centralny) oraz zewnętrznych (pożyczki zaciągane w zagranicznym systemie bankowym i pożyczki rządowe).
3. Dług publiczny oznacza całość zadłużenia państwa zarówno w stosunku do podmiotów krajowych jak i zagranicznych (są to skumulowane deficyty budżetowe). Bezpieczna gospodarka powinna utrzymywać deficyt budżetowy w wysokości nieprzekraczającej 3% PKB, natomiast dług publiczny nie powinien przekraczać 60% PKB.
W GRUPIE DOCHODÓW PŃSTWA POLSKIEGO DOMINUJĄ PODATKI:
• pośrednie głównie VAT,
• potem podatki bezpośrednie płacone przez gospodarstwa
• a na końcu podatki od przedsiębiorstw.
PODATKI MOGĄ BYĆ KSZTAŁTOWANE WG RÓŻNYCH SKAL:
• proporcjonalne – liniowe,
Podatek proporcjonalny (liniowy) w Polsce w 1992 r. Balcerowicz wystąpił z projektem, aby go wprowadzić niestety projekt ten nie przeszedł. Do teraz podatek liniowy jest tylko dla przedsiębiorstw, który wszedł, w 2004 r. – 19%.
• progresywne,
Progresywne podatki występują wtedy, kiedy rosnącym dochodem towarzyszy rosnąca stopa opodatkowania. Występuje on w Polsce – 19%, 30%, 40%.
Jesteśmy jednym z nielicznych krajów, który ma tak wąską skalę podatkową.
W Luksemburgu maja 17 stop procentowych a co za tym idzie Luksemburg jest najbogatszym krajem Europy i podatki zaczynają się od 10% - 50%.
• degresywne.
Skala degresywna - w tym przypadku rosnącym dochodom towarzyszą coraz niższe stawki podatkowe.